Geomembran ankraj hendeği nasıl kontrol edilir? Dolgu öncesi saha rehberi
52
0
Geomembran ankraj hendeğini kapatmadan önce kesiti, temas yüzeylerini, örtünün oturuşunu ve dolgu planını doğrulayın. Her bölümde düzeltmeleri ve son kabulü aynı saha kaydında belgeleyin.
- Geomembran ankraj hendeği nasıl kontrol edilir? Dolgu öncesi saha rehberi
- Hendek kesitini onaylı çizimle karşılaştırın
- Serimden önce temas yüzeylerini inceleyin
- Örtünün hendeğe oturuşunu ve dolgu zamanını değerlendirin
- Dolgu malzemesini ve iş sırasını kapatmadan önce doğrulayın
- Hendek kabul kaydında hangi bilgiler bulunmalı?
- Örnek saha kaydı ve yeniden kontrol
Geomembran ankraj hendeği nasıl kontrol edilir? Dolgu öncesi saha rehberi

Geomembran kenarının şev başındaki ankraj hendeğine uzanışı.
Bir sulama havuzunda geomembranın üst kenarı çoğu zaman şev tepesindeki ankraj hendeğinde sonlanır. Hendeğin görevi, örtünün projede belirlenen şekilde zemine bağlanmasını sağlamaktır. Bu ayrıntı, dolgu tamamlandığında gözden kaybolur. Oysa hendek kesiti, örtünün dönüşü ve dolgu malzemesiyle temas eden yüzeyler, kapatma öncesinde doğrudan kontrol edilebilir. Bu rehber, saha ekibinin hangi ölçüleri kaydetmesi, hangi durumlarda işi durdurup projeyi doğrulatması ve kabulü hangi belgelerle tamamlaması gerektiğini açıklar. İlk kontrolün, örtü serilmeden önce yapılması onarımı ve yeniden ölçümü kolaylaştırır.
Hendek kesitini onaylı çizimle karşılaştırın
Şev tepesini, hendeğin üst sınırını, taban kotunu ve geomembranın hendeğe giriş yönünü onaylı kesit üzerinde bulun. Ölçümün başlangıç noktası açık olmalıdır. Örneğin hendek konumu şev kırığından ölçülüyorsa, şev kırığı zeminde işaretlenmeli ve aynı nokta fotoğrafa veya krokiye işlenmelidir. Yalnızca hendek derinliğini ölçmek, şev tepesine uzaklığın ya da taban genişliğinin doğru olduğunu göstermeye yetmez. Köşelerde ve kesitin değiştiği yerlerde ayrı ölçüm alın. Sulama havuzunun genel yapım sırasını görmek için tarımsal havuz yapımı rehberine bakabilirsiniz.
Saha ekibi, başka bir havuzda kullanılan hendek ölçülerini kopyalamak yerine mevcut projenin kesitini esas almalıdır. Örtü tipi, zemin, şev ve yük koşulları değiştiğinde ankraj ayrıntısı da değişebilir. Kazı sırasında gevşek bir zemin bölgesi, yeraltı hattı veya erişimi kısıtlayan bir yapı ortaya çıkarsa sapmayı ölçüp çizime işleyin. Kazı ekibi güzergâhı değiştirmeden veya kesiti daraltmadan önce proje sorumlusunun kararını alsın. Böylece örtü ekibi, yerinde ölçülen ve kabul edilen kesite göre çalışabilir.
Serimden önce temas yüzeylerini inceleyin
Hendeğin içini ve şevden hendeğe geçişi gözle kontrol edin. Keskin taşları, kökleri, inşaat artıklarını ve örtüye zarar verebilecek çıkıntıları belirleyin. Geçiş bölgesindeki düzensizlikler, örtünün keskin bir kenara oturmasına ya da altında boşluk kalmasına yol açabilir. Tasarımda koruyucu bir katman varsa, çizim boyunca nerede başladığını ve nerede bittiğini doğrulayın. Koruma katmanının malzemesini değerlendirirken geotekstil ürün grubuna başvurabilir, seçim için proje şartnamesindeki mekanik ve uygulama koşullarını kullanabilirsiniz.
Yağıştan sonra hendeği yeniden dolaşın. Su birikmesi, taban yumuşaması veya yan yüzeyde dökülme görülürse durumu kaydedin ve örtü serilmeden önce yüzeyi tekrar değerlendirin. Bir önceki gün kabul edilen bir bölüm, yağmur veya iş makinesi geçişi sonrasında tekrar inceleme gerektirebilir. Özellikle köşelerde ve şev başındaki geçişte yeni izler arayın. Uygun bulunan bölümleri ayrı işaretlemek, bütün çevreyi tek bir kabul kaydıyla kapatmaya çalışmaktan daha sağlıklı bir iş planı sağlar.
Şev başı ve ankraj hendeği açıkken kontrol edilen bölgeler. Şema ölçekli değildir.
Örtünün hendeğe oturuşunu ve dolgu zamanını değerlendirin
Örtünün hendekte izlediği hattı çizimle karşılaştırın. Hendeğe giren kenar, projede gösterilen konuma ulaşmalı ve geçişte görünür hasar bulunmamalıdır. Bir köşede örtü askıda kalıyorsa veya hendeğin ağzında katlanıyorsa, dolgu ile bastırmadan önce nedeni belirleyin. Yerleşim sorunu panelin boyundan, hendeğin şeklinin değişmesinden veya serim sırasından kaynaklanabilir. Malzeme ve panel bilgilerini teslim belgesinden doğrulayın. Projede farklı örtü tipleri söz konusuysa geomembran ürün grubundaki seçenekleri şartnamedeki malzeme tanımıyla karşılaştırın.
Polietilen örtüde sıcaklık değişimi boyut değişimine neden olabilir. Dolgu saati belirlenirken serim koşulları, üretici talimatı ve onaylı uygulama yöntemi birlikte değerlendirilmelidir. Kenarın her bölümünü aynı anda sabitlemek her saha için uygun bir kabul kuralı değildir. Şantiye kaydına serim ve kapatma saatini, gözlenen örtü durumunu ve varsa şartnamede istenen sıcaklık ölçümünü yazın. Örtünün güvenli biçimde geçici olarak sabitlenmesi gerekiyorsa, ekibin projede onaylanan yönteme göre hareket etmesini sağlayın.
Dolgu malzemesini ve iş sırasını kapatmadan önce doğrulayın
Kullanılacak dolgu malzemesinin kaynağını ve uygunluğunu kontrol edin. Kazıdan çıkan malzemenin yeniden kullanılabilmesi, projede tanımlanan özellikleri sağlamasına bağlıdır. Örtüye temas eden keskin taşlar, iri parçalar veya karışmış inşaat atıkları tespit edilirse o partiyi ayırın. Dolgunun hangi ekipmanla, hangi sıra ile ve nasıl sıkıştırılacağı uygulama planında belirlenmelidir. Ekipman geçişi için şev başındaki güvenli erişim hattını önceden işaretlemek, serilmiş örtünün üzerinden plansız geçiş riskini azaltır.
Kapatmanın ilk kısmını izleyin. Dolgunun yerleştirilmesi sırasında örtü kenarı yer değiştirirse, katlanırsa veya üzerinde hasar görülürse o kesimde çalışmayı durdurun. Yerleşim düzeltilip gereken kontrol tamamlandıktan sonra kayıt açılarak işe devam edilebilir. Örneğin bir köşede kabul fotoğrafı çekilmiş olsa bile dolgu sırasında örtü kaymışsa önceki fotoğraf son durumu belgelemeye yetmez. Yeni fotoğrafı aynı kesim numarasıyla ilişkilendirin ve son kabul tarihini kayda geçirin.
Hendek kabul kaydında hangi bilgiler bulunmalı?
Çevreyi ölçülebilir bölümlere ayırın ve her bölüm için başlangıç ile bitiş noktalarını belirtin. Kayıtta çizim revizyonu, ölçülen kesit, serim öncesi yüzey durumu, örtü kenarının konumu, kullanılan dolgu ve kontrolü yapan kişinin adı bulunmalıdır. Köşe ve geçiş fotoğraflarının nerede çekildiği anlaşılmalıdır. Uygunsuzluk varsa alınan kararı ve yeniden kontrol sonucunu aynı satıra bağlayın. Örtüdeki onarımların takibi için geomembran onarım kaydı rehberi kullanılabilir.
Teklif karşılaştırırken kazı, dolgu, örtü ve kapatma öncesi kontrol kalemlerinin kapsamını yazılı olarak isteyin. Çevre uzunluğu, kesit çizimi ve dolgu kaynağı bilinirse teklif veren ekipler aynı iş tarifini değerlendirebilir. Örtü bedelini ayrıca incelemek için GeoKhanjani’nin Farsça geomembran fiyat sayfasına bakabilirsiniz.
Örnek saha kaydı ve yeniden kontrol
Bir sulama havuzunun kuzeydoğu köşesinde kazı ekibinin hendeği açtığını düşünelim. İlk ölçümde taban kotu kesitle uyumludur, ancak şev başı ile hendeğin iç kenarı arasındaki mesafe köşenin bir bölümünde çizimdeki değerin altındadır. Ekip, ölçünün nereden alındığını gösteren bir fotoğraf çeker ve sapmanın başladığı yeri krokiye işler. Örtüyü bu bölüme sermeden önce proje sorumlusuna ölçüleri iletir. Kazı düzeltildikten sonra aynı referanstan yeniden ölçüm yapılır. Böylece ilk kayıt, düzeltme ve son ölçüm birlikte okunabilir.
Ertesi gün başka bir bölümde taban ve geçiş yüzeyleri kabul edilmiş, örtü hendeğe yerleştirilmiştir. Dolgu malzemesi indirilirken örtü kenarının bir kısmı yukarı doğru hareket eder. Dolgu kapatılmadan önce ekip kenarın son konumunu yeniden kontrol eder ve düzeltilen kısmı fotoğraflar. Aynı bölüm numarasının korunması, dolgu öncesindeki ilk konum ile son kabulün karıştırılmasını önler. İş sonunda saha sorumlusu hangi bölümlerin kapatıldığını haritada işaretler. Açık kalan bölümlerin geçici koruması ve bir sonraki kontrol zamanı da günlük kayda eklenir. Bu yöntem, kazı ve örtü ekiplerinin farklı vardiyalarda çalıştığı sahalarda sorumluluk devrini kolaylaştırır.